یادداشت های  یک آموزگار

چشم انداز سياسي -  جغرافيايي

كشور پهناور هند، در جنوب قاره آسيا واقع گرديده است. از اين كشور در زبان فارسي تحت عنوان، « هند يا هندوستان» در زبان انگليسي، «اينديا» (INDIA) و در زبان سانسكريت «بهارت ورشا» (bharatvarsha) ياد مي گردد. كشور هند به صورت شبه جزيره اي مثلثي شكل است كه قاعده آن به شمال كوه هاي هيماليا، ضلع شرقي آن به خليج بنگال و ضلع غربي آن به درياي عمان و رأس آن در جنوب، به اقيانوس هند منتهي مي گردد. اين كشور از شمال غربي به پاكستان، از شمال به چين، بوتان، نپال و تبت، از شرق به ميانمار (برمه سابق) و از جنوب و جنوب غربي به اقيانوس هند منتهي مي گردد. كشور بنگلادش، كه در منتهي اليه جنوب شرقي هند واقع گرديده از كليه جوانب توسط كشور هند احاطه شده و تنها در شرق، مرز بسيار كوچكي با ميانمار دارد. كشور هند در جنوب، از طريق تنگه پاكبا با كشور سريلانكا(سيلان سابق) همسايه است. وسعت اين كشور (به استثناي مناطقي از كشمير كه در اختيار پاكستان و چين است) بر 596،165،3 كيلومترمربع بالغ مي گردد. مطابق سرشماري سال 2001 جمعيت كشور يك ميليارد و بيست و هفت ميليون نفر بالغ مي گردد. زبان رسمي كشور هند «هندي» با خط ديوانگيري است كه 30% جمعيت هند با آن تكلم مي كنند. با اين حال مطابق قانون اساسي كشور، 16 زبان ديگر از قبيل آسامي، بنگالي، گجراتي، كانارايي، كشميري، كوكاني، مالايالم، ماني پوري، نپالي، اوريا، پنجابي، سانسكريت، سندي، تاميل، تيلگو و اردو نيز به رسميت شناخته است. زبان انگليسي از سال ها پيش از استقلال كشور زبان اداري و رسمي بوده و طبق توافقات به عمل آمده پس از استقلال (1947) نيز به عنوان زبان اداري باقي ماند. در حال حاضر، كل آموزش عالي و قسمت اعظم مكاتبات اداري اين كشور به زبان انگليسي صورت مي گيرد.

چشم انداز علمي

طي نيم قرن اخير كشور هند، به پيشرفت هاي چشمگيري در زمينه هاي مختلف علمي و فني نايل آمده است. اين كشور در حال حاضر با برخورداري بيش از 273 دانشگاه معتبر[1]، 11831 كالج و مركز آموزش عالي و 700 مركز تحقيقات علمي از مقام نخست در ميان كشورهاي در حال توسعه و مقام پنجم در سطح جهان برخوردار مي باشد. به رغم اختلاف فاحش ميان توان اقتصادي آمريكا و هند، اين كشور طي 50 سال اخير از لحاظ توسعه مراكز آموزش عالي و حجم تحقيقات علمي، رشدي معادل ايالات متحده آمريكا داشته است به گونه اي كه در حال حاضر سومين قدرت تحقيقاتي جهان به شمار مي آيد[2].

نظام آموزش عالي كشور از ارزش و اعتبار بين المللي برخوردار مي باشد. مدارك دانشگاه هاي معتبر هند مورد قبول دانشگاه ها و مراكز معتبر علمي جهان است. در حال حاضر، جمع كثيري از دانش آموختگان دانشگاه هاي هند در سرتاسر جهان در مؤسسات معتبر علمي و تحقيقاتي مشغول به فعاليت مي باشند. همه ساله نيز تعداد زيادي از اساتيد دانشگاه هاي هند به عنوان استاد ميهمان جهت تدريس به دانشگا ه هاي كشورهاي مختلف جهان اعزام مي گردند. در حال حاضر اينكشور از جمله مهم ترين توليدكنندگان نرم افزارهاي كامپيوتري در جهان به شمار مي رود. كشور هند، مجهز به سيستم هاي ماهواره اي در زمينه تحقيقات كشاورزي، هواشناسي، مخابراتي و نظامي مي باشد. همچنين در استفاده از شبكه اطلاع رساني بين المللي (Inernet)

ساختار آموزشي

آموزش ابتدايي در كشور هند از شش سالگي آغاز شده و به مدت هشت سال ادامه مي يابد. به عبارت ديگر اين دوره از آموزش كودكان رده هاي سني 6تا 14 سال را تحت پوشش قرار داده و از كلاس اول آغاز شده تا پايه هشتم ادامه مي يابد مقطع آموزش ابتدايي خودبه از سطح آموزش ابتدايي پنج ساله و آموزش پس از ابتدايي يا مياني سه ساله بر اساس قانون اساسي هند متشكل ميگردد . دولتهاي ايالتي مكلف به ارائه آموزش و پرورش رايگان و اجباري به كودكان رده هاي سني 6 تا 14 سال مي باشد. سال تحصيلي مقطع آموزش ابتدايي بر 200 روز كاري كه از اوايل تابستان آغاز شده و تا تابستان آتي ادامه مي يابد مشتمل مي گردد. از جمله برنامه هاي درسي پنج سال اوليه آموزش ابتدايي مي توان به آموزش محيطي ،رياضي،هنر،آموزش كار و فعاليتهاي بهداشتي و آموزش يك زبان با تاكيد بر زبان مادري اشاره نمود. در سه سال سي از دبستان رياضيات ،علوم و تكنولوژي، آموزش زبانهاي هندي، انگليسي و يك زبان محلي ،تربيت بدني و بهداشت، علوم اجتماعي، هنر و آموزش كار به دانش آموزان ارائه مي گردد. بر اساس آخرين گزارش آماري وزارت توسعه منابع انساني ،تعداد كل دانش آموزان وزارت توسعه منابع انساني، تعداد كل دانش آموزان مقطع آموزش ابتدايي 8ساله طي سال 1999 پس 000/240/151 نفر بالغ ميگردد كه بدين ترتيب نسبت افراد ثبت نام شده از تعداد كل كودكان لازم التعليم در اين دوره از 6/42 درصد طي سال 1950 به 14/92 درصد طي سال 1999 گفتني است كه تعداد مدارس اين دوره از 000/223 مدرسه سال 1950 به 000/817 مدرسه طي سال 1999 و تعداد معلمان نيز از 000/624 نفر طي سال 1950 به 000/180/3 نفر طي سال 1999 افزايش يافته است.

موفقيت چشمگيري داشته و در حال حاضر كليه مراكز آموزش عالي اين كشور مجهز به سيستم كامپيوتري مي باشند.

آموزش معلمان

مدرك مورد نيازجهت تدريس درسطوح مختلف آموزشي

 مقطع آموزش پيش دبستاني: ازجمله مهمترين شرايط لازمه جهت تدريس در مراكز آموزش پيش دبستاني مي توان به قبولي درآزمون مقطع متوسطه يا دوره دوم متوسطه ( گذراندن 10 تا 12سال تحصيلي) و گذراندن دوره آموزشي 2-1 ساله اشاره نمود. اين درحاليست كه در برخي ازدانشگاهها آزمون ورودي جهت ورود به دوره كارشناسي آموزش ازفارغ التحصيلان مقطع كارشناسي به عمل مي آيد.

 سطح اول :حداقل شرايط لازم جهت تدريس درسطح1 آموزش گذراندن دوره آموزشي10تا 12ساله يا قبولي درآزمون مقطع متوسطه و گذراندن دوره آموزشي 4 ساله دررشته آموزش ابتدايي است.

مواد آموزشي

ازجمله مهمترين مواد آموزشي مراكز آموزش معلمان مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1- واحدهاي پايه( 20 % ) : آموزش تاريخچه هند – روانشناسي آموزش

2- واحدهاي تخصصي( 30%): آموزش زبان ( زبان مادري و زبان انگليسي)– آموزش رياضي- آموزش علوم طبيعي– آموزش علوم انساني– آموزش بهداشت و تربيت بدني– آموزش هنر– آموزش عملي

3- واحدهاي تخصصي فوق العاده ( 10%) : آموزش علوم / آموزش علوم اجتماعي و گزينش

يكي ازدروس آموزش بزرگسالان، آموزش غير رسمي، آموزش اجتماعي، آموزش قبايل، آموزش كلاس چندپايه، جمعيت شناسي، آموزش استثنايي، تكنولوژي آموزشي

4- واحدهاي كارورزي( 40%) : كارعملي– مشاركت در آموزش (دركلاسهاي ابتدايي و دوره دوم ابتدايي)

 مدت زمان تدريس

- 4/ 1 در صد از معلمين31تا 35ساعت درهفته

- بيش از4/ 1 درصد نزديك به 36ساعت درهفته

- 2/1درصد نزديك به31 تا 40 ساعت درهفته( دردوره دوم ابتدايي)

- 12درصد بيشتراز40 ساعت درهفته (دردوره دوم ابتدايي)

دوره هاي آموزش ضمن خدمت

 برنامه هاي آموزش ضمن خدمت خود از دوره هاي آموزشي به شرح ذيل متشكل مي گردد:

دوره 1 آموزش ضمن خدمت با عنوان PMOST كه ازسال1986درقالب برنامه هاي توجيهي براي معلمين مدارس ابتدايي و متوسطه برگزار مي گردد.

دوره 2 آموزش ضمن خدمت با عنوان SOPT كه ازسال 94-1993 درقالب دوره هايي تحت عنوان برنامه توجيهي ويژه معلمين دوره ابتدايي برگزار مي گردد.